Sobota, 24 czerwca 2017. Imieniny Danuty, Jana, Janiny

Wojenne dzieciństwo w Ostrowi

2014-09-01 08:42:02 (ost. akt: 2014-09-01 08:42:45)

Dokładnie w 70. rocznicę wyzwolenia Ostrowi, 28 sierpnia ukaże się książka opowiadająca o czasach II wojny światowej – wydarzeniach, które do niej doprowadziły, wysiedleniach, w końcu o ostatnich latach wojny nie gdzie indziej jak w Ostrowi.

Autor książki "Wojenne dzieciństwo" - Stanisław Kostka Szymański

Autor książki "Wojenne dzieciństwo" - Stanisław Kostka Szymański

Autor opowiedział m.in. o tym, jakie były etapy powstawania książki. Poniżej wywiad ze Stanisławem Szymańskim.

Jak i dlaczego zrodził się pomysł, by pracować nad książką "Wojenne dzieciństwo"?

W 2001 roku odwiedziłem wiejską szkołę w podostrowskich Dudach. Po prawie sześćdziesięciu latach opowiadałem tamtejszej młodzieży o moich wojennych wakacjach, które przeżyłem w ich pięknej szkole latem 1944 roku. Po tym spotkaniu uznałem, że ostatnie chwile pod okupacją niemiecką, zdobycie Dud i Ostrowi Mazowieckiej przez Armię Czerwoną, to ciekawa historia, którą warto zapisać. Napisałem więc „Wojenne wakacje w jagodowym królestwie” oraz „Wśród zgliszcz i ruin”.

Proszę powiedzieć, na jakie części jest podzielona książka i które z nich dotyczą Ostrowi?


Książka składa się z czterech reportaży: „Ewakuacja”, „Wysiedlenia”, „Wojenne wakacje w jagodowym królestwie” i „Wśród zgliszcz i ruin”. Każdy z nich stanowi samodzielny tekst. „Ewakuacja” dotyczy wydarzeń, które doprowadziły do wybuchu II wojny światowej i jest relacją przebiegu kampanii wrześniowej. „Wysiedlenia” wyjaśniają skąd w tzw. Generalnym Gubernatorstwie, a więc i w Ostrowi Mazowieckiej, znalazło się w czasie wojny tak wielu Polaków z Wielkopolski. Dwa pozostałe reportaże: „Wojenne wakacje w jagodowym królestwie” i „ Wśród zgliszcz i ruin” dotyczą bezpośrednio Ostrowi Mazowieckiej – są opisem ostatnich tygodni okupacji niemieckiej, wyzwolenia Dud oraz Ostrowi Mazowieckiej przez Armię Czerwoną i opowiadają o pierwszych miesiącach życia w wyzwolonym mieście.

Jak długo powstawała książka?


„Wojenne wakacje w jagodowym królestwie” napisałem w 2002 roku, „Wśród zgliszcz i ruin” w 2003 roku, „Ewakuacja” powstała w 2007/2008, a „Wysiedlenia” w 2006 i 2011 roku. Od wielu lat pisałem i dalej piszę o różnych interesujących mnie wydarzeniach. Moje popularno-historyczne artykuły i reportaże drukowały miesięczniki: „Nasz Gdańsk”, „Nasza Wielkopolska” i międzychodzko-sierakowskie „Pojezierze”. W 2011 roku wydano moją książkę „Ignacy Jezierski – pleszewianin z wyboru”, a w zbiorze „Ocalić od zapomnienia” opublikowano: „Kreis Birnbaum” i „Moja wojna i odyseja”. W 2012 roku wydano „Do franciszkanów w Niepokalanowie”, a w 2013 roku ukazały się: „Nasza mała ojczyzna” i „Ignacy Jezierski – pleszewski Cegielski”. Za tę ostatnią książkę Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu przyznało mi medal „LABOR OMNIA VINCIT”. Na wydanie czeka poświęcona wyłącznie Ostrowi Mazowieckiej książka pt. „Tryptyk ostrowski”. Składa się ona z trzech reportaży: „Sprzedany kościół”, „Kulisy – albo o niedoszłym prymasie i niechcianym sufraganie” i „Starsi bracia w wierze”. Ta ksiązka ukaże się na początku przyszłego roku.

Dlaczego właśnie Ostrów? Co doprowadziło do tego, że właśnie to miasto w czasach wojny opisuje pan z perspektywy dziecka?


Moja rodzina w 1939 roku została przez Niemców wyrzucona z własnego domu w Poznaniu. Osadzono nas w obozie. W połowie grudnia 1939 roku wywiezieni zostaliśmy do Generalnego Gubernatorstwa – do Sowlin koło Limanowej. Nasza wojenna tułaczka wiodła z Solin przez Grodzisk Mazowiecki, Brwinów, Warszawę, Tominy i Przybysławice (wioski leżące koło Sandomierza) i w końcu 1942 roku dotarliśmy do Ostrowi Mazowieckiej. Ojciec pracował kolejno jako kowal, stolarz, tokarz, mechanik, a w Ostrowi Mazowieckiej był administratorem młyna, który znajdował się przy ul. Małkińskiej 45 (obecnie jest to ul. Stanisława Dubois). W Ostrowi Mazowieckiej zamieszkaliśmy gdy miałem pięć lat. Tutaj w wojennych warunkach rozpoczęła się moja życiowa edukacja. Dożyłem wieku, w którym wraca się często do wspomnień. Najczęściej do lat dzieciństwa i młodości.

Jakich ciekawostek z tamtych czasów można dowiedzieć się z pana książki?

Dla mnie wszystko, co napisałem jest ciekawe. Mam nadzieję, że ostrowianie znajdą w książce dużo interesujących informacji. Jedną z ciekawostek jest uratowanie przez ks. biskupa Tadeusza Zakrzewskiego, ostrowskiego kościoła, który opuszczający miasto w 1944 roku Niemcy postanowili zniszczyć – wysadzić w powietrze.

Dlaczego książka ukazuje się właśnie teraz? Jak książka będzie dystrybuowana w Ostrowi? Gdzie będzie można ją kupić?

1 września br. przypada 75-rocznica rocznica wybuchu II wojny światowej. 8 września 1939 roku około południa do Ostrowi Mazowieckiej wkroczyły oddziały Wehrmachtu i rozpoczął się najstraszniejszy w historii miasta okres – trwająca pięć lat okupacja niemiecka. W nocy z 27 na 28 sierpnia 1944 roku Ostrów Mazowiecką opuściły ostatnie oddziały Wehrmachtu. Nad ranem 28 sierpnia 1944 roku, a więc 70 lat temu, oddziały Armii Czerwonej zdobyły miasto. Książka bogato ilustrowana, w twardej oprawie, starannie wydana przez Oficynę Wydawniczą El-Press, ukaże się w sprzedaży 28 sierpnia br., a więc dokładnie w 70 rocznicę wyzwolenia Ostrowi Mazowieckiej. Kupić ją będzie można za 30 złotych w księgarni Marzeny Pudełko ul. Pocztowa 2/3. Ze swej strony dziękuję Oficynie Wydawniczej EL-Press s.j. w Lublinie, imiennie Panu Wojciechowi Samolińskiemu, za piękne wydanie książki, a Miastu Ostrów Mazowiecka, imiennie Panu Burmistrzowi Władysławowi Krzyżanowskiemu, za dofinansowanie jej wydania. Serdecznie pozdrawiam wszystkich ostrowian, a czytelnikom gazety i mojej książki życzę wielu przyjemności podczas czytania.

Dziękuję za rozmowę
Dorota Brzostek

Komentarze (0)

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB